Adat Perpatih Rujukan Warisan Negeri Sembilan
Cerita Luak · 7 daripada 9

Gunung Pasir: salah satu Tanah Mengandung di sekeliling takhta

Gunung Pasir termasuk dalam lima luak Tanah Mengandung di bawah Yang di-Pertuan Besar di Seri Menanti. Ia diketuai Penghulu Luak, bukan Undang, dan tidak memilih Yamtuan.

Luak Gunung Pasir ialah salah satu daripada lima Luak Tanah Mengandung, wilayah di sekeliling takhta, berpusat di Seri Menanti, dan berada di bawah Yang di-Pertuan Besar secara langsung. Ia diketuai oleh seorang Penghulu Luak, bukan Undang. Oleh sebab itu, Gunung Pasir tidak termasuk dalam empat luak beraja (Sungai Ujong, Jelebu, Johol dan Rembau) yang berhak memilih Yamtuan.

Penghulu Luak, bukan Undang

Dahulu kelima-lima luak Tanah Mengandung ini turut bergelar Undang Luak. Gelaran itu kemudian dimansuhkan setelah dibantah oleh Undang Sungai Ujong, Datuk Kelana Makmur (1889–1945), apabila Negeri Sembilan disatukan semula melalui perjanjian 1898.2 Gelaran Penghulu Luak dikembalikan kerana lima luak ini berada di bawah pentadbiran Yang di-Pertuan Besar di Seri Menanti dan mesti merujuk baginda dalam hal adat dan agama.

Susunan suku

Gunung Pasir mempunyai 6 suku, dan setiap suku mempunyai satu lembaga bergelar.1

  • Tiga Batu
  • Seri Lemak Minangkabau
  • Paya Kumbuh
  • Tiga Nenek
  • Anak Acheh
  • Tiga Batu Lubuk Kepong

Tanah adat

Seperti luak Adat Perpatih yang lain, Gunung Pasir mengamalkan adat bersistem suku dan mempunyai tanah adat (daerah Kuala Pilah).3

Catatan sumber

Data suku dan lembaga diambil daripada pangkalan data ATMA/UKM, dan sejarah gelaran Undang dan Penghulu Luak daripada Payung Terkembang.12 Butiran ini merupakan ringkasan latar belakang dan masih boleh disemak silang dengan sumber primer.

Senarai penyandang

Gelaran: Dato' Orang Kaya Mempasir Setiawan · dipilih daripada suku Tanah Datar
Penghulu ke-17, Dato' Haji Harun bin Haji Bidin (mulai 19 Disember 2001).

  1. Dato' MasjidPerut Sikai
  2. Dato' TuakalPerut Mempasir
  3. Dato' MantikPerut Bukit
  4. Dato' BudinPerut Sikai
  5. Dato' Haji MalekPerut Mempasir
  6. Dato' UtehPerut Bukit
  7. Dato' AlamPerut Sikai
  8. Dato' KandakPerut Mempasir
  9. Dato' Pancho / MentaduhPerut Bukit
  10. Dato' LahuPerut Sikai
  11. Dato' Haji Mohd AminPerut Mempasir
  12. Dato' Haji BasirPerut Bukit
  13. Dato' Ahmad Haji HamidPerut Sikai
  14. Dato' Haji Shamsudin BahaliPerut Mempasir
  15. Dato' Haji Akasah bin KobatPerut Bukit
  16. Dato' Mansor GampamPerut Sikai
  17. Dato' Haji Harun bin Haji BidinPerut Mempasir

Senarai asas daripada Raja Berdaulat Negeri Beradat, bahagian "Sistem Luak" (Lembaga Muzium Negeri Sembilan Darul Khusus); penyandang terkini dikemas kini daripada laporan berita 2026. Nama dieja mengikut sumber; mungkin ada variasi ejaan kecil.

Rujukan

  1. Megalitik Negeri Sembilan: pangkalan data luak dan suku. Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA), Universiti Kebangsaan Malaysia.
  2. A. Samad Idris. Payung Terkembang: sejarah, adat dan susur galur Negeri Sembilan (gelaran Undang dan Penghulu Luak).
  3. Azman Ab Rahman, Tengku Mansur Tengku Zainal Abidin, Lukman Abdul Mutalib et al. (2017). Tahap Kefahaman Masyarakat Terhadap Konsep Tanah Adat dan Undang-Undang Tanah Adat: Kajian di Negeri Sembilan. Malaysian Journal of Syariah and Law (USIM), 5 (khas).

Cerita luak lain: Sungai Ujong · Jelebu · Rembau · kembali ke Luak & Suku