Adat Perpatih Rujukan Warisan Negeri Sembilan
Cerita Luak · 5 daripada 9

Ulu Muar: salah satu Tanah Mengandung di sekeliling takhta

Ulu Muar termasuk dalam lima luak Tanah Mengandung di bawah Yang di-Pertuan Besar di Seri Menanti. Ia diketuai Penghulu Luak, bukan Undang, dan tidak memilih Yamtuan.

Luak Ulu Muar ialah salah satu daripada lima Luak Tanah Mengandung, wilayah di sekeliling takhta, berpusat di Seri Menanti, dan berada di bawah Yang di-Pertuan Besar secara langsung. Ia diketuai oleh seorang Penghulu Luak, bukan Undang. Oleh sebab itu, Ulu Muar tidak termasuk dalam empat luak beraja (Sungai Ujong, Jelebu, Johol dan Rembau) yang berhak memilih Yamtuan.

Penghulu Luak, bukan Undang

Dahulu kelima-lima luak Tanah Mengandung ini turut bergelar Undang Luak. Gelaran itu kemudian dimansuhkan setelah dibantah oleh Undang Sungai Ujong, Datuk Kelana Makmur (1889–1945), apabila Negeri Sembilan disatukan semula melalui perjanjian 1898.2 Gelaran Penghulu Luak dikembalikan kerana lima luak ini berada di bawah pentadbiran Yang di-Pertuan Besar di Seri Menanti dan mesti merujuk baginda dalam hal adat dan agama.

Susunan suku

Ulu Muar mempunyai 12 suku yang diuruskan oleh 18 lembaga. Penghulu Ulu Muar disandang daripada suku Biduanda.1 Walaupun bilangan sukunya sama dengan Rembau, iaitu 12, susunan suku Ulu Muar berbeza.

  • Tanah Datar
  • Mungkal
  • Seri Lemak Minangkabau
  • Seri Melenggang
  • Tiga Batu
  • Paya Kumbuh
  • Batu Belang
  • Anak Acheh
  • Batu Hampar
  • Seri Lemak Pahang
  • Tiga Nenek
  • Biduanda Sungai Ujong

Tanah adat

Seperti luak Adat Perpatih yang lain, Ulu Muar mengamalkan adat bersistem suku dan mempunyai tanah adat (daerah Kuala Pilah).3

Catatan sumber

Data suku dan lembaga diambil daripada pangkalan data ATMA/UKM, dan sejarah gelaran Undang dan Penghulu Luak daripada Payung Terkembang.12 Butiran ini merupakan ringkasan latar belakang dan masih boleh disemak silang dengan sumber primer.

Senarai penyandang

Gelaran: Dato' Bendahara Setia Maharaja Lela Pahlawan · dipilih daripada suku Biduanda
Penghulu ke-13, Dato' Haji Mansor bin Yusof (2003–2026) mangkat pada Mac 2026; jawatan belum diisi setakat pertengahan 2026.

  1. Dato' Naam
  2. Dato' Mindek
  3. Dato' Mopeng
  4. Dato' Anjong
  5. Dato' Jaalam
  6. Dato' TahuuPerut Pasir Panjang
  7. Dato' Abi MalekPerut Gementir
  8. Dato' Sidin (Zainal Abidin)Perut Kayu Ara
  9. Dato' HashimPerut Pasir Panjang
  10. Dato' JailaniPerut Gementir
  11. Dato' MuhammadPerut Kayu Ara
  12. Dato' Abu Zarin SulaimanPerut Kayu Ara
  13. Dato' Haji Mansor bin YusofPerut Pasir Panjang, 2003–2026 (mangkat)

Senarai asas daripada Raja Berdaulat Negeri Beradat, bahagian "Sistem Luak" (Lembaga Muzium Negeri Sembilan Darul Khusus); penyandang terkini dikemas kini daripada laporan berita 2026. Nama dieja mengikut sumber; mungkin ada variasi ejaan kecil.

Rujukan

  1. Megalitik Negeri Sembilan: pangkalan data luak dan suku. Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA), Universiti Kebangsaan Malaysia.
  2. A. Samad Idris. Payung Terkembang: sejarah, adat dan susur galur Negeri Sembilan (gelaran Undang dan Penghulu Luak).
  3. Azman Ab Rahman, Tengku Mansur Tengku Zainal Abidin, Lukman Abdul Mutalib et al. (2017). Tahap Kefahaman Masyarakat Terhadap Konsep Tanah Adat dan Undang-Undang Tanah Adat: Kajian di Negeri Sembilan. Malaysian Journal of Syariah and Law (USIM), 5 (khas).

Cerita luak lain: Sungai Ujong · Jelebu · Rembau · kembali ke Luak & Suku